Het verhaal van Wendy

Wendy en Marc verloren hun dochter in mei 2018. Babette was 21 jaar. Ik heb Wendy een aantal vragen mogen stellen over haar rouw, en de daar bijbehorende rouwtaken.

Het verlies van Babette heeft een grootse impact op het leven want Wendy denkt altijd aan haar. Het gemis is dan ook nog steeds heel pijnlijk.
Babette was een zelfstandige dochter, maar Wendy vond het ook heerlijk om rekening met Babette te houden, haar te helpen en te ondersteunen waar nodig. Nu Babette is overleden voelt het soms wat doelloos.

Wendy is bekend met de 4 rouwtaken;
De realiteit van het verlies onder ogen zien (erkennen)
Ervaren van het verlies, voelen van de pijn (herkennen)
Leren te leven met de veranderingen en met de herinneringen (verkennen)
Je eigen plek weer vinden en nieuwe relaties durven aangaan (verbinden)

Haar ervaring is wel dat de rouwtaken kris kras door elkaar heen lopen, en dat ze de taken meerdere keren doorleeft.

Het verlies een plekje geven, dat vind Wendy een loze term. ‘Ik ben geen Ikea Billy Boekenkast..’ Haar urn heeft een plekje, en veel van haar spullen. Maar het verdriet, het gemis, dat kun je niet op een manier ergens wegzetten. Voor altijd een plek in mijn hart, dat wel.

“Als ik ’s morgens wakker word, is er even niets aan de hand. Maar dan klapt het er weer in; Ze is er niet meer, en ze komt nooit meer terug.”

De hersteltijd van het besef, en het doorleven van de rouwtaken wordt wel steeds korter merkt Wendy op. Behalve in een lastige periode waarin ze de laatste maand van Babette weer herbeleeft. Het zijn dan simpele dingen die impact kunnen hebben: een herinnering, een liedje op de radio en dan telkens het besef dat even bij haar langsgaan, of wat leuks naar haar appen niet meer kan.

Wendy heeft veel steun gehad aan haar partner Marc. Het is heel fijn dat als de een zit te huilen, de ander weet waarom dat is. Even een knuffel, even praten met elkaar en weer verder. Het is wonder boven wonder dat Marc er nog is. Marc heeft tweemaal acute leukemie gehad en de tweede keer was het juist Babette waarvoor hij zich toch heeft laten behandelen..

Wat Wendy erg fijn vond tijdens het rouwproces was vooral als iemand luisterde. Keer op keer. Geen oplossingen aandragen maar gewoon luisteren, een knuffel geven. Daarnaast kijkt Wendy graag naar de dvd van de uitvaart van Babette. Babette had haar uitvaartwensen zelf opgeschreven en Wendy heeft ze geregisseerd en uitgevoerd.

Een oude werkgever vroeg Wendy of ze voor haar wilde komen werken, en die kans heeft Wendy aangegrepen. Ze kreeg de vrijheid om als het nodig was, een dag niet, of wat korter te werken. Door de wetenschap dat dat kon, was het niet echt nodig.

“Ik ben sterker dan ik dacht”

Wat absoluut niet hielp waren de goedbedoelde adviezen die toch vaak klonken als oordelende opmerkingen. En dan vaak ook nog op een verkeerd moment. Barst je twee maanden na het overlijden in tranen uit en dan zegt iemand; kop op, het leven gaat wel door he?
Of de opmerking; Zou je nou wel weer gaan werken, dan ga je het wel verdringen he?

Ook waren er mensen die nauwelijks of niet condoleerden, maar wel gelijk intieme vragen stelden; Hoe is ze overleden? Moesten jullie nou die studieschuld betalen? En zelfs roepend door de supermarkt; Wat hoor ik nou, heeft jullie dochter zelfmoord gepleegd?

Daarnaast was er ook iemand die dingen deed zonder te overleggen met Wendy. De facebook pagina van Babette op “In herinnering laten zetten”. Daardoor wisten veel mensen van haar overlijden voordat Wendy zelf de kans had gekregen dat persoonlijk te doen.

Diezelfde persoon zorgde ervoor dat iemand misbruik maakte van zijn positie bij de politie  en op die manier in het politiedossier van Babette keek, en dus vertrouwelijke informatie vernam. Hier heeft Wendy veel last van gehad, nog steeds voelt het erg onbevredigend dat deze persoon hier niet strafrechtelijk voor is vervolgd en dus een passende straf kreeg opgelegd.

Daarnaast merkte Wendy ook op dat ze genegeerd werd, er waren zelf mensen die in de winkel voor haar wegdoken. Het zijn allemaal losse incidenten, maar toch schepten ze keer op keer verbazing.

Nog steeds is het gemis van Babette dagelijks in het leven. Hoewel het bij andere mensen vervaagt. Dat vind Wendy erg moeilijk hoewel ze het ook een logische reactie vind.

Tijdens een gesprek heeft Wendy de neiging om Babette erbij te betrekken. “Dit gaat vaak onbewust maar ook bewust. Soms voelt het voor me, dat mensen het vervelend, of zelfs irritant vinden als ik over haar praat. Ik krijg dan het gevoel dat ik niet genoeg meeleef met hun problemen.” Dit zorgt ervoor dat Wendy soms erg geforceerd bij de mensen zit en soms ook niet naar andere toe wil gaan. Maar dat vindt ze ook niet eerlijk. Dus doet Wendy het wel. Daarnaast kan Wendy het verlies ook relativeren en is ze blij dat ze niet jaloers is op andere moeders, die samen met hun dochter iets ondernemen. “Tuurlijk mis ik dat heel erg, maar ik gun het anderen heel erg.” 

“Wij leven ons leven met nu een zwart stukje, maar daaromheen een krans van licht door mensen die van ons en van Babette houden, en van wie wij houden”. Vriendschappen met bepaalde mensen worden anders,  of verdwijnen zelfs. Maar er komen ook weer prachtige mensen voor terug. We zijn niet alleen in ons verdriet, en er blijven genoeg mensen over waar we wel heel de dag over Babette mogen praten, en herinneringen ophalen als we dat zouden willen, … Zoals Wendy graag zegt: “Het leven is een feest, maar je moet wel zelf de slingers ophangen.” En dat doen we zeker, maar er zijn nog genoeg mensen die ons daarbij toch vaak helpen. 

Het is een ritueel voor Wendy om iedere week nieuwe bloemen voor bij haar foto te halen. Daarnaast eten Wendy en Marc de lievelingsgerechten van Babette en benoemen dat ook. Bijzondere plekjes bezoeken waar ze een connectie voelen met Babette doen ze ook vaak. Daarnaast wordt er ook uitgebreid stilgestaan bij Babette’s verjaardag, haar sterfdag en de dag dat ze is gevonden. Steeds wordt er weer een klein beetje as uitgestrooid op plaatsen waar Babette was met verschillende mensen.

Ik heb Wendy ook gevraagd om tips of motiverende woorden voor mensen die ook een verlies hebben geleden.

‘“Onthoud de basis: Ik rouw en ik doe dat op mijn manier.”  Trek je niets aan van wat andere vinden van de manier waarop jij rouwt. Je bent sterker dan je denkt: je kunt dit overleven en zelfs nog genieten van dingen. En dat mag ook!

Laat je niets opdringen door andere mensen. Doe wat jij wilt, jij bent de baas want het is jouw rouw.

Er wordt ook heel veel hulp aangeboden, mensen zeggen: je kunt me altijd bellen. Doe dat ook, maar geef wel concreet aan wat je wilt. Bijvoorbeeld boodschappen doen, enveloppen schrijven. De auto naar de garage laten brengen. Maar accepteer ook dat iemand wel eens niet kan, bel dan gewoon de volgende.

Een praktische tip die ik kreeg van iemand anders: Kijk uit met auto rijden, je bent meer afwezig dan je denkt en mist daardoor ook dingen. Maak dan ook weer gebruik van het aanbod van mensen die je willen helpen en laat je rijden als dat nodig is.

Voor mensen die iemand kennen die in rouw is heeft Wendy de volgende tips:

Negeer de persoon niet, je kunt dan beter zeggen dat je niet weet wat je moet zeggen dan dat je iemand gaat vermijden en zelfs negeren. De rouwende weet heus wel dat het niet voor iedereen gemakkelijk is om de juiste woorden te vinden.

Ga gewoon langs bij iemand die verdriet heeft en doe wat boodschappen, zet koffie, of poets het huis als dat nodig is. Het fijnste is wel als iemand dat doet die vertrouwd is, waarbij het ook gewoon even stil mag zijn. Soms is het ook nodig om jezelf wat op te dringen omdat de rouwende het ook moeilijk vindt om hulp te accepteren.

Ook na de heisa van de eerste periode is het fijn als er mensen zijn die belangstelling blijven tonen. Die het initiatief nemen om weer contact  te zoeken om te kijken of er ergens behoefte aan is. Zet een, twee, drie maanden later een reminder in de agenda om dat te doen. Stuur een kaartje of appje tussendoor dat je aan ze denkt. Dat heeft ons zo goed gedaan. (Maar verwacht niet gelijk een antwoord terug)

Laat mensen met verdriet praten, praten, praten, als ze daar behoefte aan hebben. En als ze dat niet willen, dan niet. Of vraag waar ze wel behoefte aan hebben. En mocht het jezelf teveel worden, probeer dit dan op een aardige manier te vertellen.

Doe geen aannames, iemand die weer veel lacht kan ook nog steeds heel veel verdriet hebben. Check bij de persoon hoe het voelt in plaats van voor jezelf vast te stellen dat het vast weer beter gaat.

Ik wil Wendy en Marc bedanken voor hun openheid, en het delen van hun verhaal.

 

Leave A Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *